Τελ. ενημέρωση:

   16-Mar-2026
 

Αρχ Ελλ Ιατρ, 43(3), Μάιος-Ιούνιος 2026, 419-423

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

Θεματική ανάλυση στην ποιοτική έρευνα

Α. Κατσιρούμπα, Π. Γαλάνης
Εργαστήριο Κλινικής Επιδημιολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα

Η θεματική ανάλυση χρησιμοποιείται στην ποιοτική έρευνα για την ανάλυση των δεδομένων που καταχωρούνται με τη μορφή γραπτού κειμένου από τους ερευνητές και, πιο συγκεκριμένα, για την ανάλυση των δεδομένων τα οποία προκύπτουν από τις συνηθέστερες μεθόδους συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα που είναι οι συνεντεύξεις, οι ομάδες επικέντρωσης και οι παρατηρήσεις. Ο σκοπός της θεματικής ανάλυσης είναι η δημιουργία μιας αναλυτικής και συστηματικής καταγραφής των κωδικοποιήσεων και των θεμάτων που προκύπτουν από τις συνεντεύξεις ή τις παρατηρήσεις των συμμετεχόντων. Στη θεματική ανάλυση, οι ερευνητές ανακαλύπτουν τα θέματα στα γραπτά κείμενα που προκύπτουν από τους συμμετέχοντες και έπειτα αφ' ενός προσπαθούν να επιβεβαιώσουν, να επαληθεύσουν και να επεκτείνουν τα εν λόγω θέματα μέσα από τα δεδομένα και αφ' ετέρου επαναλαμβάνουν τη διαδικασία για την εύρεση και άλλων θεμάτων. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί ορισμένα λογισμικά προγράμματα που συνδράμουν στην ανάλυση δεδομένων στην ποιοτική έρευνα, με σημαντικότερα το NVivo, το ATLAS.ti, το Transana, το AQUAD, το MAXQDA κ.ά. Επισημαίνεται ότι τα συγκεκριμένα λογισμικά προγράμματα δεν μπορούν να αναλύσουν και να ερμηνεύσουν τα δεδομένα, καθώς η ανάλυση και η ερμηνεία αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των ερευνητών, αλλά μπορούν να συνδράμουν τους ερευνητές στην απλούστερη και ευκολότερη αποθήκευση, κωδικοποίηση και διαχείριση των δεδομένων, ιδιαίτερα σε μελέτες με πολυάριθμα δεδομένα. Υπάρχουν δύο μέθοδοι για τον έλεγχο της εγκυρότητας στη θεματική ανάλυση: (α) έλεγχος της εγκυρότητας από τους συμμετέχοντες και (β) έλεγχος της εγκυρότητας από άλλους ερευνητές.

Λέξεις ευρετηρίου: Θεματική ανάλυση, Ομάδες επικέντρωσης, Παρατηρήσεις, Ποιοτική έρευνα, Συνεντεύξεις.


© Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής