Τελ. ενημέρωση:
13-Jan-2026

Η ικανότητα ελέγχου του κυτταρικού όγκου έχει ζωτική σημασία για τη διατήρηση της κυτταρικής ομοιόστασης και την επιτέλεση σημαντικών λειτουργιών, περιλαμβανομένων του κυτταρικού πολλαπλασιασμού, της διεπιθηλιακής μεταφοράς ιόντων, της κυτταρικής μετανάστευσης και της απόπτωσης, μεταξύ άλλων. Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία ρύθμισης διαδραματίζουν αρκετές διαμεμβρανικές πρωτεΐνες που συνιστούν διαύλους, μεταφορείς και αντλίες ιόντων. Τη ρύθμιση του κυτταρικού όγκου συνδράμει η υδραυλική αγωγιμότητα της κυτταροπλασματικής μεμβράνης, που εν πολλοίς καθορίζεται από τη διαθεσιμότητα ακουαπορινών σε αυτή. Σε συνθήκες ανισο-ωσμωτικότητας μεταξύ εξωκυττάριων και ενδοκυττάριων διαμερισμάτων το κύτταρο επιστρατεύει μηχανισμούς ρυθμιστικής αύξησης του κυτταρικού όγκου σε συνθήκες υπερτονικού εξωκυττάριου περιβάλλοντος, καθώς και ρυθμιστική μείωση του κυτταρικού όγκου στην αντίθετη περίπτωση. H εύρυθμη λειτουργία των εν λόγω μηχανισμών συνιστά ομοιοστατικό μηχανισμό κεφαλαιώδους σημασίας για τη φυσιολογία όλων των κυττάρων και αναλύεται διεξοδικά στην παρούσα ανασκόπηση. Για την ευόδωση των παραπάνω μηχανισμών απαραίτητη είναι η συνδρομή μεταγραφικών παραγόντων οι οποίοι καθορίζουν την έκφραση ωσμωπροστατευτικών γονιδίων. Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα κύρια και στα εμβόλιμα κύτταρα των νεφρικών σωληναρίων, τα οποία με δεδομένη τη βαθμίδωση ωσμωμοριακότητας που περιγράφεται στον νεφρικό μυελό, η οποία μπορεί να φθάνει έως και 1.200 mOsm/kg, αποτελούν τα κύτταρα του οργανισμού που διαθέτουν τους αρτιότερους μηχανισμούς ρύθμισης του κυτταρικού όγκου.

Λέξεις ευρετηρίου: Ακουαπορίνες, Ιοντικοί δίαυλοι, Ιοντικοί μεταφορείς, Ρύθμιση κυτταρικού όγκου, Ωσμωμοριακότητα.